EU-Mercosur & Honingmarkt
Waarom eerlijke import essentieel is – en waarom lokale imkers, duidelijke standaarden en consumentenvoorlichting nu belangrijker dan ooit zijn
De discussie over het geplande EU-Mercosur-handelsakkoord is voor velen abstract. Maar voor imkers is het heel concreet: het raakt de prijsbepaling van honing, de concurrentiekracht van lokale bedrijven en het vertrouwen van consumenten in een natuurproduct dat steeds meer onder verdenking van vervalsing staat.
Tegelijkertijd laat het debat zien dat het niet alleen om “meer of minder import” gaat. Het is cruciaal hoe eerlijk de markt is, hoe duidelijk kwaliteit gedefinieerd wordt en hoe goed consumenten begrijpen wat ze eigenlijk kopen. Hier ligt verantwoordelijkheid – zowel bij de politiek als binnen de sector.
Handel is realiteit – maar eerlijkheid beslist
De Europese Unie is voor honing geen zelfvoorziener. Een aanzienlijk deel van de consumptie moet geïmporteerd worden. Import maakt daarmee structureel deel uit van de markt en zal ook in de toekomst noodzakelijk blijven. Het geplande handelsakkoord met de Mercosur-landen (Brazilië, Argentinië, Paraguay en Uruguay) dient om handelsbelemmeringen weg te nemen en nieuwe marktkansen te openen.
Voor honing wordt gesproken over het invoeren van extra invoerquota vrij van douanerechten. De EU-Commissie geeft een grootteorde van ongeveer 45.000 ton, die stapsgewijs vrij van douanerechten op de Europese markt kan komen. Momenteel importeert de EU jaarlijks aanzienlijke hoeveelheden honing uit derde landen – Eurostat schat de totale import voor 2023 op ongeveer 163.700 ton.
Bronnen:
EU-Commissie: https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/mercosur\_en
Eurostat: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Honey\_production\_and\_trade\_statistics
Deze cijfers tonen aan: De Europese honingmarkt is sterk internationaal georiënteerd. Een eerlijke markt betekent daarom niet dat import principieel afgewezen moet worden – maar dat zeker gesteld moet worden dat concurrentie onder vergelijkbare voorwaarden plaatsvindt en kwaliteit controleerbaar blijft.
Prijsdruk begint niet pas met nieuwe akkoorden
Voor veel imkers is de economische druk nu al voelbaar. In de directe verkoop is het steeds moeilijker om de eigen prijs aan consumenten uit te leggen, vooral wanneer zij honing uit de supermarkt als referentie gebruiken. Import- en menghoning worden daar vaak aangeboden tegen prijzen die nauwelijks vergelijkbaar zijn met ambachtelijke, lokale honingproductie.
Arbeidstijd, investeringen in hygiëne, traceerbaarheid, winterverliezen, voerkosten of standplaatsbeheer zijn voor klanten vaak niet zichtbaar. De prijs in het schap wordt de referentie – ongeacht hoe verschillend de productieomstandigheden zijn. Extra importhoeveelheden kunnen dit effect versterken door het algemene prijsniveau verder onder druk te zetten of blijvend laag te houden.
„Nep Honing“: Wanneer vertrouwen een marktrisico wordt
Parallel aan de importdiscussie komt een tweede thema steeds meer onder de aandacht: de vervalsing van honing. Een gecoördineerd onderzoek van de Europese Commissie in de jaren 2021-2022 toonde aan dat 46% van de onderzochte importmonsters verdacht werd bevonden, omdat er aanwijzingen waren voor mogelijke niet-naleving van de honingrichtlijn – bijvoorbeeld door toevoeging van suiker- of stroopcomponenten.
Bron:
EU-Commissie: https://food.ec.europa.eu/food-safety/eu-agri-food-fraud-network/eu-coordinated-actions/honey-2021-2022\_en
Ook media en verenigingen hebben dit thema opgepakt. Het ZDF publiceerde op 05.08.2025 de documentaire „Fake Honey – Eine süße Illusion“, die internationale toeleveringsketens en moderne vervalsingsmethoden belicht. De Deutsche Imkerbund (D.I.B.) nam dit onderzoek over en rapporteerde op 08.08.2025 en 09.01.2025 over eigen bijdragen aan het creëren van bewustzijn en onderzoeksprojecten tegen honingvervalsing.
Bronnen:
ZDF: https://www.zdf.de/video/dokus/frontal-doku-100/fake-honig-eine-suesse-illusion-100
D.I.B.: https://deutscherimkerbund.de/honigverfaelschung-auf-der-spur/
D.I.B.: https://deutscherimkerbund.de/honigproben-gegen-honigverfaelschung/
Voor eerlijke imkers is dit problematisch: Als consumenten de indruk krijgen dat „honing vaak gemanipuleerd is“, lijdt het vertrouwen in het gehele productsegment – ook daar waar schoon en transparant wordt gewerkt.
Kwaliteit vereist duidelijke definities en controle
Juridisch is honing in de EU duidelijk gedefinieerd. De zogenaamde honingrichtlijn bepaalt wat als honing verkocht mag worden, welke samenstelling toegestaan is en hoe het gelabeld moet worden.
Bronnen:
https://agriculture.ec.europa.eu/farming/animal-products/honey\_en
https://eur-lex.europa.eu/EN/legal-content/summary/eu-labelling-rules-for-honey.html
In de praktijk blijkt echter: Regels alleen zijn niet voldoende. Belangrijk is dat ze technisch controleerbaar, consequent gecontroleerd en voor de consument begrijpelijk worden toegepast. Als importhoeveelheden stijgen, moeten controlecapaciteiten, analyse en traceerbaarheid gelijke tred houden – anders ontstaat er een onevenwichtigheid ten nadele van serieuze aanbieders.
Een eerlijke markt betekent daarom niet alleen dezelfde douanevoorwaarden, maar ook gelijke kwaliteitsnormen en gelijke handhaving van de regels.
Consumentenvoorlichting: Kwaliteit begrijpen, bewust beslissen
Een eerlijke markt werkt alleen als consumenten begrijpen wat ze kopen. Veel aankoopbeslissingen zijn vandaag de dag primair gebaseerd op prijs en smaak. Herkomst, productiemethode, mengsels of kwaliteitscriteria blijven vaak abstract – terwijl ze cruciaal zijn voor duurzaamheid, transparantie en waardecreatie.
Consumentenvoorlichting betekent daarom:
- uitleggen wat „honing“ juridisch betekent en waarom niet elke honing hetzelfde is,
- zichtbaar maken welke verschillen er zijn tussen lokale imkerij en anonieme importmengsels,
- laten zien welke rol traceerbaarheid, hygiëne, verwerking en opslag spelen,
- en overbrengen waarom kwaliteit en regionale toegevoegde waarde hun prijs hebben.
Alleen als consumenten deze verbindingen kunnen begrijpen, ontstaan bewuste aankoopbeslissingen – en een markt die kwaliteit beloont in plaats van uitsluitend de laagste prijs.
De positie van de Deutsche Imkerbund
De Deutsche Imkerbund volgt de ontwikkelingen rond honingimporten en markttransparantie al jaren kritisch. In publicaties wijst de vereniging erop dat extra importhoeveelheden de prijsdruk kunnen verhogen en dat tegelijkertijd meer transparantie, betere controles en duidelijke herkomstetikettering noodzakelijk zijn. Deze positie benadrukt dat de zorgen niet ideologisch zijn, maar professioneel onderbouwd.
Conclusie: Eerlijke handel heeft duidelijke regels nodig – en sterke lokale imkerijen
Importen maken deel uit van de realiteit van de Europese honingmarkt. Een eerlijke markt ontstaat echter alleen als kwaliteit eenduidig gedefinieerd, consequent gecontroleerd en begrijpelijk voor consumenten wordt gecommuniceerd. Toenemende importen zonder passende controlemechanismen en transparantie verhogen het risico op marktverstoring en verlies van vertrouwen.
Tegelijkertijd ligt een grote verantwoordelijkheid – en kans – bij de lokale imkerij zelf: door schone bedrijfsvoering, transparante documentatie, bevordering van jong talent en moderne hulpmiddelen voor bedrijfsorganisatie. Alleen zo kan lokale imkerij zich op lange termijn losmaken van pure prijsconcurrentie en haar waarde zichtbaar maken.
Een eerlijke markt is geen toeval. Het ontstaat door duidelijke regels, geloofwaardige kwaliteit en goed geïnformeerde consumenten.
Meer bijdragen over imkerij, markt & digitalisering?
